از حدود سال ۲۰۱۸ میلادی به بعد، روندی چشمگیر در صنعت خودروسازی شکل گرفت که طی آن جلوپنجرهها بهطرز محسوسی بزرگتر شدند؛ چراغها فرمهای پیچیدهتر یافتند و چهره خودروها حالتی تهاجمیتر و نمایشیتر بهخود گرفت. این تغییرات تنها ناشی از زیباییشناسی نبود، بلکه ترکیبی از الزامات فنی، بازاری، روانشناختی و تکنولوژیک در پس آن قرار داشت. در ادامه به این پرسش که «آیا خودروها در آینده همچنان زیبا خواهند بود؟» پاسخ شفاف و صریحی خواهیم داد..
چرا جلوپنجره خودروها بزرگ طراحی شد؟
۱. هویت بصری و برندسازی
در دهه اخیر، رقابت میان برندها برای خلق «چهرهای قابل تشخیص» به اوج رسید. جلوپنجره بزرگ به بوم اصلی نمایش هویت برند تبدیل شد. طراحان تلاش کردند امضای بصری برند را از فاصله دور نیز قابل تشخیص کنند. جلوپنجرههای دوکی در لکسوس، کلیوی در بامو یا مشبک عظیم در برخی برندها مانند کادیلاک دقیقا با همین هدف توسعه یافتند. مطالعات طراحی نشان میدهد جلوپنجره بزرگ حس قدرت، پرستیژ و لوکس بودن را القا میکند؛ عاملی که در سگمنتهای پریمیوم اهمیت حیاتی دارد.
۲. الزامات فنی و خنککاری
در خودروهای درونسوز پرفورمنس، نیاز به مدیریت حرارت موتور، اینترکولر و رادیاتورها وجود دارد. جلوپنجره مسیر ورود هوا به محفظه موتور است. هرچند در بسیاری از خودروهای مدرن بخش بزرگی از جلوپنجرهها بسته یا تزئینی است، اما در مدلهای عملکردمحور هنوز کارکرد فنی دارد.
۳. ادغام سنسورها و رادارها
با گسترش سیستمهای ADAS یا سیستم کمکی پیشرفته رانندگی، رادارها، دوربینها و سنسورهای لیدار در بخش جلو نصب شدند. جلوپنجره بزرگ فضای مناسبی برای جانمایی این تجهیزات فراهم کرد.
۴. قوانین ایمنی و آیرودینامیک
برخی الزامات ایمنی عابرپیاده و همچنین نیاز به مدیریت جریان هوا، فرم سپر و جلوپنجره را تغییر داد و به افزایش ابعاد بصری آن انجامید.
جلوپنجره بزرگ طبق سلیقه بازار چین
طبق بررسی نشریات معتبر خودرویی اروپایی و آمریکایی، جلوپنجرههای بزرگ بهدلیل رضایت مشتریان بازار کشور چین بود. هرچند که تا حدودی به این مساله مربوط میشود، اما چین از اواخر دهه ۲۰۱۰ به بزرگترین بازار بسیاری از برندهای لوکس تبدیل شد. سلیقه مشتریان چینی تا حد زیادی متمایل به طراحیهای جسور، براق و پرابهت بود. بر این اساس جلوپنجره بزرگ بهعنوان نماد ثروت و قدرت تلقی میشد. مدیران طراحی برخی برندها صراحتا اعلام کردند که تقاضای این بازار بر جهتگیری طراحی اثر مستقیم داشته است. بهعنوان نمونه، طراحان ارشد اشاره کردند مشتریان برخی مناطق بهویژه چین خواستار جلوپنجرههای بزرگتر بودند و این موضوع در تصمیمات طراحی لحاظ شد. مهمترین موضوع جلوپنجره بهعنوان نماد پرستیژ است؛ به بیان سادهتر در فرهنگ مصرفی چین، اِلِمانهای بصری اغراقشده مانند کروم زیاد و دهانههای بزرگ نشانه لوکس بودن تلقی میشود. بنابراین برندها برای حفظ سهم بازار، طراحی چهره خودروها را مطابق این سلیقه توسعه دادند.
روند طراحی جلوپنجره بزرگ ادامه دارد؟
طبق بررسیهای مجله موتورترند و اتوکار اوج طراحی جلوپنجرههای بزرگ از سال ۲۰۱۸ میلادی آغاز و تا پایان سال ۲۰۲۳ میلادی ادامه یافت. در این بازه، بزرگسازی جلوپنجره به اوج رسید. برخی مدلها حتی با انتقاد شدید رسانهها و مشتریان روبهرو شدند؛ اما آمار فروش افت نکرد. اما خبر خوش این است که آغاز تعدیل از سال ۲۰۲۴ میلادی به بعد بوده که منجر بهطراحی زیباتر نیز شد. درعین حال با گسترش خودروهای برقی، نیاز فنی به جلوپنجره کاهش یافت. خودروهای الکتریکی به خنککاری کمتری نیاز دارند و بسیاری از آنها جلوپنجره بسته دارند. همچنین برخی برندها اعلام کردهاند در نسلهای آینده به جلوپنجرههای ظریفتر بازمیگردند. این تغییر نشاندهنده ورود به فاز «پسابزرگنمایی» در طراحی است. اما در آینده نزدیک پیشبینی میشود تا اواخر دهه ۲۰۲۰ جلوپنجرههای فیزیکی بهتدریج کوچک یا حذف شوند و جای خود را به پنلهای دیجیتال، نورپردازی و سطوح هوشمند دهند.
دلیل طراحی چراغهای دوبل در خودروهای جدید
۱. تفکیک عملکردی نورها
چراغهای دوبل امکان جداسازی نور روز یا دیلایت و DRL (قاب یا نوار دور جلوپنجره)، نور پایین و نور بالا را فراهم میکنند. این تفکیک عملکردی به بهینهسازی پخش نور کمک میکند.
۲. آزادی عمل در طراحی
با جدا شدن ماژولها، طراحان میتوانند امضای نوری منحصربهفرد خلق کنند؛ مانند نوارهای باریک LED در بالا و چراغ اصلی در پایین.
۳. الزامات ایمنی
موقعیت بالاتر DRL ها دیدپذیری خودرو را افزایش میدهد و به ایمنی کمک میکند.
۴. آیرودینامیک بدنه
تفکیک چراغها به بهینهسازی جریان هوا و طراحی سپر کمک میکند.
رضایت مشتریان از طراحی جلوپنجره بزرگ
در این رابطه با یک واکنش دوگانه در بازار جهانی مواجهیم؛ به این معنا که بازار آسیا و چین عمدتا به این طراحی واکنش مثبت نشان میدهند و طراحیهای جسور در این نقطه از زمین محبوبتر هستند. اما در بازار اروپا سلیقه مخاطبان متمایل به طراحیهای اصیلتر است. از سوی دیگر این مساله در بازار آمریکای شمالی بسته به سگمنت متفاوت است؛ در اسیوویها استقبال از این نوع طراحی بیشتر است. برخی مطالعات نشان میدهد جلوپنجرههای بسیار بزرگ میتوانند برای بخشی از مشتریان دافعه ایجاد کنند؛ اما همچنان در فروش کلی اثر منفی چشمگیری نداشتهاند. عوامل روانشناختی در پذیرش طراحیهای جدید مانند اثر «جلبتوجه» یا «Attention Effect» چهره خودروها را بهنوعی اغراقآمیز کرده و بهنوعی بیشتر جلبتوجه میکند. در مقابل، اثر قدرت بصری یعنی دهانه بزرگ حس اقتدار القا میکند. اما پارامتری مانند اثر تمایز برند نیز نباید فراموش شود؛ زیرا مشتری راحتتر برند را تشخیص میدهد.
آینده طراحی خودرو به کدام مسیر میرود؟
- حذف تدریجی جلوپنجره سنتی؛ با برقی شدن خودروها، جلوپنجره کارکرد فنی خود را از دست میدهد و به اِلِمان تزئینی یا دیجیتال تبدیل میشود.
- ۲- نورپردازی هوشمند؛ جلوپنجرههای آینده ممکن است از پنلهای LED تشکیل شوند که پیام، انیمیشن یا امضای نوری نمایش دهند. این نمونه در محصولات جدید هیوندای و خودروسازان چینی مانند چری نیز دیده میشود.
- ۳- سطوح یکپارچه یا (Seamless Surfaces) ؛ طراحی به سمت بدنههای صاف و یکپارچه برای بهبود آیرودینامیک میرود.
- ۴- آیرودینامیک فعال؛ ورودیهای هوا متحرک و هوشمند میشوند و فقط هنگام نیاز باز میشوند.
- ۵- هویت دیجیتال برند؛ لوگوهای نورانی، جلوپنجرههای پیکسلی و نمایشگرهای بیرونی جایگزین جلوپنجره فلزی میشوند.
سرنوشت جلوپنجرههای بزرگ
طبق بررسیهای مجله طراحی خودرو در سال ۲۰۲۴ میلادی، خودروسازانی مانند بامو، مرسدسبنز، آئودی و تویوتا دیگر دلیلی برای استفاده از جلوپنجرههای بزرگ و اغراقآمیز ندارند؛ حتی در نسل هشتم بامو سری ۵ یا G۶۰ بهخوبی شاهد استفاده از جلوپنجرههای جمعوجور هستیم و در مقابل مرسدسبنز S کلاس نسل هفتم W۲۲۳ فیسلیفت بهخوبی ثابت کرد که دیگر جلوپنجره بزرگ جذابیتی ندارد. همین موضوع سبب شده است بسیاری از خودروسازان مطرح همانند دهههای قبل از جلوپنجرههای جمعوجور و هماهنگ با استایل بدنه بهره گیرند.
